iGOTEK Bilgi Bankası

Bilginin Doğru Adresi

Butan – izobutan – propan

Butan, izobutan ve propan gazlarının nefes alarak vücuda alınması tehlikelidir. Bu gazları kesinlikle solumayınız. Bu yazı; bu gazların formülü, kullanım alanları, yararları, zararları, etkileri ve maruz kalındığında yapılması gerekenler hakkında bilgi içermektedir.

Butan, (ya da n-bütan) dört karbon atomu içeren dalsız bir bileşiktir: CH3-CH2-CH2-CH3. İzobutan (i-bütan, 2-metilpropan) butanın izomeridir*: CH3-CH(CH3)2. Normal şartlar altında butan; aşırı yanıcı, renksiz ve kolay sıvılaşan bir gazdır. Butan gazı, bol oksijenli ortamlarda yanar ve karbondioksitle su buharı oluşturur. Butan gazı tüp içinde satılır ve LPG ya da tüpgaz olarak adlandırılır. Ayrıca çakmaklarda yakıt olarak ve sprey ürünlerde itici gaz olarak kullanılır.

Propan, karbon ve hidrojenden meydana gelmiş renksiz bir gazdır: C3H8. Sıvılaştırılmış petrol gazlarında bol miktarda bulunur. Basınç altında kolayca sıvı hale geçmesinden dolayı butan gazı ile karıştırılarak tüpler içine doldurulmuş halde evlerde ve dağcılık sporunda yakıt olarak kullanılır. Ayrıca aseton yapımında da kullanılır.

Bu gazlar; LPG olarak, tüpgaz olarak, doğalgaz olarak, çakmaklarda yakıcı gaz olarak, deodarantlarda itici gaz olarak, aseton üretiminde ve yakıt olarak kullanıldığı için erişimi çok kolay olan kimyasallardır ve günlük hayatta sağladığı faydalar sayesinde yararlı gözükmektedir. Ancak bu gazlar günlük hayatta büyük kolaylıklar sağlayan kimyasallar gibi gözükse de özellikle 14-19 yaş grubu gençler arasında farklı amaçlarla kullanılmaktadır.

Bu Yazı iGOTEK Bilgi Bankası'na Aittir. http://blog.igotek.net - Powered by iGOTEK Online Security & Investment Corporation. Bilgi almak için lütfen 0 555 204 09 25 numarasını arayınız.

Çakmak gazı, deodorant, yapıştırıcı ve benzeri ürünlerde bulunan uçucu kimyasal maddelerin insanlar tarafından solunması, solunan gazın cinsine ve yoğunluğuna göre hafif sarhoşluktan aşırı neşe ve halüsinasyon görmeye kadar değişen belirtilere sebep olur. Bu sebeple bu tarz ürünler için uyuşturucu madde olarak tanımlama yapılması yanlış olmaz. Tabi ki bu belirtilenler başlangıç düzeyde ve çok fazla maruz kalınmaması durumunda ortaya çıkan etkilerdir. Eğer ki çok fazla maruz kalınır ise hipoksi (oksijen eksikliği), zatürree, kalp yetersizliği veya kalp durması ve kusmaya bağlı aspirasyonlar yüzünden ölüm olaylarına da neden olabilir.

Özellikle 14-19 yaş grubu gençler biraraya gelerek butan gazını bir naylon torba içine sıkmakta ve ardından bu torbadan ağız veya burun yolu ile nefes alarak vücuda almaktadır. Bir kaç defa nefes alıp vererek butan gazının akciğerlere ulaşımı sağlanır. Her nefes alışta butan gazının büyük bir bölümü ve en sonunda tamamı akciğerlere ulaşır. Butan gazı, akciğerlere ulaştığı anda buradaki geniş alveol yüzeyden emilerek hemen kana geçer. Bundan dolayı da solunan butan gazının etkileri tıpkı damardan verilen bir ilaç gibi hemen etkisini gösterir. En yoğun etkisi ilk on-onbeş saniye görülmekle birlikte daha hafif etkisi bir dakikaya kadar çıkmaktadır. Ancak vücuttan tamamen dışarı atılması üç-dört gün sürmektedir ve vücuttan tamamen atılıncaya dek bazı farklı etkiler görülebilir.

Butan gazı bazen tek başına, bazen de başka kimyasallarla birleştirilerek kullanılır. Butan gazı, ağızda plastik tadı bırakmaktadır. Bu tada engel olmak için içerisinde nane esanslı menthol içeren deodarant spreyler kullanılmaktadır. Bu durumda deodarant sprey içerisinde bulunan itici özelliğe sahip propan gazı da butan gazı ile etkileşime geçmektedir. Bu sebeple vücuda alınan sadece butan gazı ile sınırlı kalmayıp farklı kimyasallar da vücuda alınmaktadır.

Bu Yazı iGOTEK Bilgi Bankası'na Aittir. http://blog.igotek.net - Powered by iGOTEK Online Security & Investment Corporation. Bilgi almak için lütfen 0 555 204 09 25 numarasını arayınız.

Butan gazının solunmasıyla birlikte anında başlayan etki alkol içtikten sonra başlayan sarhoşluğa benzemektedir. Baş dönmesi, kalbin hızla çarpması ve aşırı bir neşelilik hali görülür. Konuşma yavaşlar ve bozulur. Şuurla ilgili değişiklikler, hayal görmeler, kulak çınlaması, kulakta uğultu, uyuklama da görülebilir.

Yoğun olarak butan gazı soluyan kişilerde başlangıçtaki aşırı neşe halini takiben yoğun bir gevşeme ve uyku durumu ortaya çıkar. Ajitasyon, havale, deliryum, halüsinasyonlar, istem dışı kas hareketleri, baş ağrısı, kalp ritim bozuklukları, tansiyon yükselmesi, dil tutulması, saldırganlık ve intihar teşebbüsü görülebilir.

Butan gazının ve butan gazının diğer kimyasallarla birleşiminin nefes alma yöntemi ile vücuda girmesi durumunda merkezi sinir sistemi etkilenir. Bu etki dört kademede kendini göstermektedir.

1. Evre: Kişi coşkulu ve heyecanlıdır; sarhoş gibidir. Görsel veya işitsel halüsinasyonlar hissedebilir. Gerçek hayatta olmasını istediklerini bu evrede tecrübe edebilir. Neler hissedileceği ve neler görüleceği kişinin o anki ruh haline bağlıdır. Bu etkiler kişinin kendini mutlu hissetmesine neden olur ve bu etkinin hiç bitmemesini ister. Bu sebeple o anki kullanıma devam edilerek bir sonraki evreye geçilir.

2. Evre: Birinci evrenin etkileri daha yoğun bir şekilde devam eder. Buna ek olarak merkezi sinir sisteminin erken depresyonu: Sersemlik, oryantasyon bozukluğu, bulanık görme ve kendini kontrol edememe görülebilir. Bu etkileri yaşayan kişi bulunduğu ortamda bu etkilerin devam etmesini ister, butan gazının zararlarını hissetmez, bu evrede iken söylediği bazı şeyleri daha sonra hatırlamaz.

3. Evre: Birinci ve ikinci evrenin etkileri daha yoğun bir şekilde devam eder. Buna ek olarak merkezi sinir sisteminin orta dönem depresyonu: Uyuklama, kas koordinasyonunun kaybı, konuşma bozukluğu. Bu aşamada kişi uyuşur ve vücut uyku moduna geçer. Butan gazı soluyan kişinin yanında bulunan kişi müdahele etmez ise kişi bitkisel döngüye girerek kendini bir bilinmezin içinde bularak kaybolabilir. Böyle durumda olan birini şiddetle sarsmak, tokat atmak, bağırarak adını seslenmek ve sarılarak kendisini iyi hissettirmek gerekir. Bu aşamadan sonra butan gazı solunmaya devam edilmesi oldukça tehlikelidir.

Bu Yazı iGOTEK Bilgi Bankası'na Aittir. http://blog.igotek.net - Powered by iGOTEK Online Security & Investment Corporation. Bilgi almak için lütfen 0 555 204 09 25 numarasını arayınız.

4. Evre: Birinci evrenin etkileri çok fazla yoğun bir şekilde devam eder. Buna ek olarak merkez sinir sisteminin geç depresyonu: Yarı koma hali, deliryum, epilepsi (sara) nöbetleri, kalbin durması görülebilir.

Butan gazı solunması genellikle tek başına yapılmayıp, bir kaç kişinin biraraya gelerek yapılması şeklindedir. Çünkü tek başına yapıldığında hiçbir eğlencesi olmaz. Her seferinde farklı bir kişi yapar ve diğerleri onu izler. Gruptaki herkesin aynı gazı soluması nedeniyle daha da keyif verici bir yoğunlukta his yaşanır. Böyle olmasının nedeni ise tamamen psikolojiktir.

Bu tür uçucu kimyasalların aralıklarla ve uzun süre kullanılması kronik yorgunluk, kronik baş ağrıları, hafıza problemleri, depresyon, idrak fonksiyonlarda azalma, kişilik değişiklikleri, depresyon, kas koordinasyon kaybı, burun kanaması, kansızlık, kilo kaybı, gözlerde kızarma ve sulanma, nefes darlığı, göğüs ağrısı, mide ülserleri gibi belirti ve hastalıklara yol açabilir. Sinir sistemi, kalp ve akciğerler dışında karaciğer ve böbrekler de zarar görebilir. Kalıcı körlük oluşabilir. Bayanlarda yumurtalıklarda sorun oluşabilir, buna bağlı olarak doğurganlık yitim yaşanabilir. Erkeklerde merkesi sinir sisteminin bozulması nedeni ile penis ereksiyon oluşumunda düzensizlikler ve iktidarsızlık görülmesi mümkün olabilir.

Butan gazı soluyan kişilerin genellikle psikolojisi bozuktur, ruhsal veya ailevi problemleri vardır. Yapılan araştırmalarda, kullanıcıların bir kısmının neşelenmek ve eğlenmek için, bir kısmının bir grubun üyesi oldukları için, bir kısmının diğer maddelere ulaşmaları mümkün olmadığı için, bir kısmının da ucuz ve temini kolay olduğu için butan gazı soludukları belirlenmiştir.

Butan gazı solunmasına bağlı olarak hipoksi (oksijen eksikliği), ciddi kalp ritim bozukluklarına bağlı kalp durması ve kusmaya bağlı aspirasyonlar sonucu ani ölümler görülebilir. Kalp ritminde ciddi bozukluk ve buna bağlı kalp kası kasılmasının durması ile oluşan Sudden Sniffing Death Syndrome (SSDS) adıyla bilinen tablo, herhangi uyarıcı bir belirti olmadan aniden ölüme yol açar. Zatürree, kalp yetersizliği de daha geç dönem ölüm sebepleridir.

Butan gazının bir poşetten nefes alarak değil de doğrudan boğaza püskürtülmesiyle -20 dereceye kadar soğuyan gaz uzun süreli gırtlak spazmı ve ölüme de yol açabilir.

Butan gazı kullanımından sonraki günlerde ilk başlarda kısa süreli olmak üzere ve kullanıma bağlı olarak daha uzun süreli olmak üzere karşılaşılacak önemli etkiler vardır. Bu etkiler kişiden kişiye değişmektedir. Bu etkilerin bazıları şunlardır: Gölgelerin farklı şekillere benzetilmesi, karanlıkta duramama, sabit nesnelerin hareket ettiğinin düşünülmesi, takıntı, var olmayan birşeyin varlığının hissedilmesi (obje ve ya his), korku, olayları farklı algılama, bazı hislerin yoğun bir şekilde artması, uyanık iken uyuyor gibi görünerek hareket edememek. Ancak bunlarla sınırlı değildir. Bazı kişilerde ilk kullanımda dahi bu etkiler görülebilmektedir.

Bu Yazı iGOTEK Bilgi Bankası'na Aittir. http://blog.igotek.net - Powered by iGOTEK Online Security & Investment Corporation. Bilgi almak için lütfen 0 555 204 09 25 numarasını arayınız.

Günlük yaşamda faydası olan butan gazının sağlığa zararlı bir şekilde kullanılmaması yanlıştır. Çok kısa bir süre için hissedilecek ve çok güzel diye tabir edilebilecek hisleri yaşamak için sağlınızı riske atmayın.

Bu etkiler sadece butan gazının kullanımı nedeni ile görülmez. Pek çok ucuçu gazlar ve yapıştırıcılarda bu etikiler görülmektedir. Çözüm olarak bu maddelerin kullanımı derhal bırakılmalıdır. Bu maddeler aslında bağımlılık yapmaz fakat psikolojik olarak etki bıraktığından kişi tekrar kullanmak ister. Eğer bu şekilde bir kullanımınız var ise bir arkadaşınızdan yada büyüğünüzden destek almanız gerekmektedir. Tek başınıza engel olabileceğiniz bir durum değildir.

————————————————-

*İzomer: aynı kimyasal bileşime sahip olup, atomları arasındaki bağlantı yapıları farklı olan moleküller.

Bu Yazı iGOTEK Bilgi Bankası'na Aittir. http://blog.igotek.net - Powered by iGOTEK Online Security & Investment Corporation. Bilgi almak için lütfen 0 555 204 09 25 numarasını arayınız.

Bu yazıyı, kaynak belirtmek koşulu ile dilediğiniz gibi kopyalayabilir, çoğaltabilir, dilediğiniz yerde ve dilediğiniz şekilde yayınlayabilirsiniz. Bu yazıya eklenmesini istediğiniz bir bilgi olması halinde veya yanlış/ hatalı olduğunu düşündüğünüz bir kısım olduğunu düşünüyorsanız destek@igotek.net adresine email gönderebilirsiniz.

Bilgi Destek Hattı Telefon Numarası: 0 555 204 09 25
Elastix Türkiye Türkçe Destek Hattı: 0 555 204 09 25
 
Not: 0 555 204 09 25 numaralı Bilgi Destek Hattı arandığında yapacağınız görüşme gsm operatörünüz tarafından ücretlendirilmektedir.
Kategori: Goodbye
  • facebook-share
  • tweet-it

Powered By iGOTEK Kurumsal Çözümler